Rola Osła w filmie Shrek

Rola Osła w filmie Shrek

Monika Poniatowska

Ten wyjątkowy osiołek bierze udział niemalże we wszystkich scenach filmu. Nie jest w nich postacią pierwszoplanową. Wprawdzie jest dodatkiem do rozgrywającej się akcji, ale ten „dodatek” nadaje barw poszczególnym scenom. Bałagan jaki zaistniał w przebiegu akcji, także zmienność postaw bohaterów, są przeciwstawione osiołkowi, który zawsze mówi prawdę i nie poddaje się nastrojom chwili.

Osiołek swoją postawą i rolą, jaką nadali mu autorzy filmu, zabija stereotypy. Dobro w tym filmie ubrane jest w brzydkie szaty, zło i pustka życia paradują w pięknych, eleganckich strojach. Obnażyć te dwie prawdy pomaga nam osiołek. Autorzy filmu sprawili, że dokonuje tego w sposób niezwykle zabawny, barwny i wydawałoby się przypadkowy. Czyni to dzięki swoim cechom, które zostaną przybliżone w dalszej części pracy. Osiołka docenił dziennikarz Gazety Wyborczej: „Właśnie ów osiołek jest w pewnym sensie najważniejszym bohaterem opowieści. Ten gadatliwy, upierdliwy kłapouch stanowi swoiste medium między bajkowym światem a zdroworozsądkową rzeczywistością. Stoi mocno kopytkami na ziemi, a jego wielkie, zwisające uszy bezbłędnie wyłapują każdy zbyt górnolotny, patetyczny – nieodłączny od bajkowych opowieści – ton. I to on jest głównym dostarczycielem <degradacyjnego> komizmu filmu. Innym jest kontrast między jego grandilokwencją a mrukliwą powolnością Shreka. Wspólnie tworzą niezwykle pocieszną parę”.

Kim naprawdę jest ten oryginalny osiołek? Na to pytanie pomoże nam odpowiedzieć jedna ze scen Shreka 2, w której Osioł opowiada o tragicznych wydarzeniach ze swojego życia: „Farmer chciał mnie sprzedać za ziarna magicznej fasoli. Do dziś się nie pozbierałem. Potem niejaki Krzysztof z Prosiaczkiem uparli się, że trzeba mi przeszczepić ogon, ganiali mnie z młotkiem krzycząc <Przybijaj!>”. Ten tekst świadczy o tym, że shrekowy osiołek  utożsamia się z Kłapouchym z Kubusia Puchatka oraz z osiołkiem z bajki o pnączu fasoli, ale nie chce aby go odbierano przez pryzmat tamtych bajek. Twórcy filmu wkładając w pysk osiołka słowa: „Błagam, nie chcę wracać, nie wiesz jak to jest robić za dziwoląga. No, może i wiesz. Tym bardziej musimy się trzymać razem”, chcą pokazać, że czuje się on skrzywdzony przez świat bajek klasycznych, woli pozostać ze Shrekiem w świecie anty-baśni. Tu znalazł swoje miejsce, ma bowiem ważną rolę do spełnienia. Staje się przewodnikiem po akcji filmu, a także strażnikiem mądrości życia. 

Osiołek pojawia się w życiu Shreka w momencie ogromnego zamieszania w świecie bajek i baśni. Chcąc oczyścić swoją samotnię z nieproszonych gości, ogr musi iść do Lorda Farquada i ubiegać się o cofnięcie nakazu. Niestety, nikt nie wie gdzie się ów uzurpator znajduje. Oprócz Osła. To właśnie on idzie ze Shrekiem do zamku, wskazuje mu drogę i będzie mu towarzyszył przez całe dwie części filmu. Shrek chcąc nie chcąc, musi podążać za rozgadanym Osiołkiem, aż usłyszy: „O, to tu to tu to tu… Tam Duloc… a nie mówiłem, że znajdę?”

Osiołek jest zawsze u boku swojego przyjaciela – dziwoląga. Ogr to postać nieszczęśliwa, liczne złe doświadczenia sprawiły, że zgorzkniał, nie wierzy w siebie, ma liczne kompleksy. Nie ma nadziei na to, że spotka go w życiu jeszcze coś dobrego, że znajdzie się ktoś, kto zechce być jego przyjacielem. Shrek zdziwił się reakcją osiołka na swoją osobę

„Shrek: –  Jestem ogrem, wiesz, takim (…) <Bierzcie pochodnie i widły, to ogr!>. Nie przeszkadza Ci to?

Osioł: – Nie”

Być może był to pierwszy komplement jaki w życiu usłyszał. Ciężko jest zapomnieć o trudnych doświadczeniach życiowych, ogr nadal pozostał złośliwy, opryskliwy, zamknięty w sobie. Chyba nie uwierzył, że ktoś może pragnąć jego obecności w swoim życiu. Tym bardziej nie spodziewał się, że ktoś może go pokochać, w dodatku piękna królewna. To Osiołek uświadomił rodzące się między nimi uczucie. „O to ja zaczynam rozumieć co tu się kraje (…) nawet się nie wykręcaj, zwierzęta mają instynkt, wiem, że na siebie lecicie. To się czuje” zauważył Osioł. On pierwszy stwierdza wprost i bez ogródek: „Ty kochasz Fionę”. Gdy „zakochani” się poważnie posprzeczali, Osioł alarmował Shreka: „Shrek, co cię pogięło? Stracisz ją”. Kłapouchy starał się uratować ich miłość. To było bardzo trudne zadanie, ponieważ obydwoje, Fiona przez swoje nocne metamorfozy, a Shrek z opisanych wcześniej przyczyn, nie wierzyli, że ktoś może ich pokochać. Obydwoje czuli się nieatrakcyjni i nie zasługujący na szczęście. 

Shrek, mimo zabiegów osiołka, postanawia na nowo skazać się na samotność. Otacza swoją posiadłość ostrokołem, rezygnuje z miłości Fiony i przyjaźni Osiołka. Kłapouch nie poddaje się, zwraca się do upartego ogra: „Wiesz, ty tylko <Ja, ja, ja> i wiesz co? Teraz moja kolej. A Ty się zamknij i słuchaj co mówię. Jesteś dla mnie wredny, obrażasz mnie, krytykujesz wszystko co robię, nic tylko mnie popychasz albo odpychasz. Wróciłem, bo tak robią przyjaciele. Przebaczają. Ale ty jesteś uparty, jak nie wiem co. Boisz się własnych uczuć”. Ta nawałnica słów sprawiła, że Ogr się opamiętał. Zdał sobie sprawę ze swojego zachowania i zaczął słuchać tego, co Osioł ma do powiedzenia.

Zmianę nastawienia przyjaciela Osioł zawsze „wita” z wielkim entuzjazmem: „Myślałem, ze postanowiłeś się poddać (…), pacjent wraca do zdrowia”. Osiołek musiał użyć całej swojej mądrości i sprytu, aby tych dwoje zagubionych w świecie ludzi mogło być razem. 

Państwo Shrek i w drugiej części filmu musi stawić czoła światu, który ceni to, co urodziwe, i przyjemne. Osiołek pomaga im znaleźć się i nie zagubić w nim. Ten świat dopada ich podczas wizyty u rodziców Fiony. Kraina w której króluje troska o własną urodę, młody wygląd i prestiż, została wykpiona w drugiej części Shreka. Para ogrów może stać się piękna dzięki eliksirom urody. Gdy Shrek chce przemienić się w przystojnego księcia, Osioł reaguje zdziwiony: „Ale ty kochasz być ogrem!”

Słowa i zabiegi osiołka okazały się bezcenne, ponieważ pomogły uratować szczęście Fiony i Shreka.

Ogr musiał jeszcze wiele przeżyć, nie tylko metamorfozę, ale i śmiertelne niebezpieczeństwo. Jego oprawcą miał być wyjątkowo niebezpieczny pogromca ogrów – Kot w butach. Był o tyle niebezpieczny, ponieważ działał z zaskoczenia, nikt bowiem nie spodziewał się ataku ze strony niewinnego, pełnego wdzięku kociaka.

 Wszystkich mógł zwieść, ale nie osiołka, który krzyknął: „Uważaj Shrek, on ma broń”, po czym rzucił się na kota, chcąc go unieszkodliwić kopytami.

To dzięki osiołkowi Shrek w miarę rozwoju akcji filmu zmienia się, wyzbywa się kompleksów, znajduje swoje przeznaczenie, miłość. Osioł chroni głównego bohatera, pomaga mu walczyć z licznymi przeciwnościami losu. To on scala w ramy cały film., prowadzi akcję. Ale nie tylko. Mimo że okrzyknięty przez widzów, w tym i dziennikarzy, głupiutkim, wygadanym osłem, on tak naprawdę udziela nam lekcji. Zostaną one przedstawione w następnym podpunkcie.

cdn…